این داستان بخشی از فصلنامه پاییز و زمستان ۱۳۹۸ می باشد.

لعن در پرتو قرآن و روایات

خداوند متعال در قرآن کریم ۳۷ بار لعن را با انتساب به خودش و نیز یک بار با انتساب به مردم بکار برده است. این حد از بکار بردن این واژه فی حد ذاته دلیل بر مشروعیت لعن از حیث اصل اولی است. در قرآن هیچ موردی وجود ندارد که از لعن نهی شده باشد، در حالی که از سب (دشنام) نهی شده است؛ آنجا که می فرماید: ” و شما مومنان به آنان که غیر خدا را می خوانند دشنام ندهید تا مبادا آنان از روی دشمنی و جهالت خدا را دشنام دهند. ” (سوره انعام آیه ۱۰۸)

همچنین امام علی علیه السلام هنگامی که در جنگ صفین، لشکریانش در مقابل دشنام های لشکریان معاویه، زبان به دشنام آنان گشودند، آنان را از دشنام منع کرد و فرمود: «من خوش ندارم شما دشنام دهنده باشید» (نهج البلاغه، خطبه ۲۰۶)

هم چنین با مراجعه به سنت نبوی پی می بریم که پیامبر اکرم (ص) تعبیر لعن و مشتقات آن را در مواردی حتی در خصوص برخی از مسلمانان و چه بسا برخی از صحابه به کار برده است؛ نهی هایی که با غضب شدید همراه بوده است؛ به جهت کارهای زشتی که از آنها صادر شده بود. با مراجعه به موسوعه هایی که در مورد احادیث نبوی نوشته شده پی می بریم که پیامبر ص بیش از ۳۰۰ مورد بر دیگران لعن کرده اند. (موسوعه اطراف الحدیث النبوی، جلد ۶، صفحه ۵۹۴-۶۰۶)

پیامبر (ص) فرمودند: خدا لعنت کند شراب، شرابخوار، ساقی، بایع و مشتری آن را و … (سنن ابی داود، جلد ۳، صفحه ۳۲۴)

و نیز فرمودند: خدا لعنت کند رشوه دهنده و رشوه گیرنده را در قضاوت. (مسند احمد، جلد ۲، صفحه ۳۸۷)

و نیز فرمودند خدا لعنت کند ربا گیرنده و دهنده و نویسنده و شاهد و . . . آن را. (الجامع الصغیر، جلد ۲، صفحه ۴۰۶ و ۵۸۸)

در قران ذکر شده که موجودات را لعن و نفرین نکنید و در جایی از قرآن ابی لهب و در آیه مباهله دشمن پیامبر و اهل بیت مورد لعن قرار می گیرند و در زیارت عاشورا لعن بسیار دیده می شود.

لعن در لغت، به معنای دور بودن از رحمت الهی می باشد. چنانچه در کتب لغت آمده است: لعن، دوری و طرد شدن از خیر است، (منتهی الارباب، چاپ سنائی، صفحه ۱۱۴۶) و گفته شده است: لعن، دور شدن از خداست و فرمایش خدای متعال که می فرماید: بلکه لعنت کرد خداوند ایشان را به سبب کفرشان ( سوره نساء، آیه ۴۶) یعنی دور کرد ایشان را از خود.

لعین: طرد شده و دور شده. هر کسی را که خدا او را لعنت کرده است، یعنی از رحمت خویش دور کرده و مستحق عذاب دانسته است. لعن به معنای عذاب کردن نیز آمده است. (لسان العرب، ج ۱۳، ص ۳۸۸ و ۳۸۷٫) بنابراین اگر دشمنان اسلام و اهل بیت(علیهم السلام) را لعن می کنیم، در واقع، دور بودن از رحمت خدا را برای آنان طلب می کنیم و این ناسزاگویی نیست، بلکه نوعی تشفی دل و ابراز انزجار از کسانی است که دشمن دوستان ما هستند. اصولاً حب و دوستی یعنی مشارکت در فضایل محبوب و دشمنی یعنی دوری از رذایل و صفات منفی فرد، گروه مورد غضب بع عبارت دیگر دور شدن از بدی ها و پلشتی ها لذا علمای اخلاق لعن های زیارت عاشورا را تخلیه رذایل و سلام های آن را تخلیه با (ح) یعنی زیور بستن به فضایل حسینی می دانند، محبت به کسی بدون دشمنی با دشمنان آنان امکان پذیر نیست و انسان وقتی به کسی محبت پیدا کرد، نسبت به دشمنان او نیز دشمن شده و ابراز انزجار و نفرت قلبی می نماید. وجود انسان فطرتاً آکنده است از عواطف مثبت و منفی؛ یعنی همان طور که احساسات مثبت در انسان وجود دارد، احساسات منفی نیز وجود دارد و اگر شخصی یکی از این دو را نداشته باشد یا کمتر از حد معمول یا بیش از حد مورد نیاز، دارا باشد، از حد اعتدال خارج شده و به افراط و تفریط کشیده شده و انسانی نامتعادل می باشد. بنابراین، انسان باید جاذبه و دافعه را همراه یکدیگر در وجود خویش پرورش دهد. (استاد مطهری، جاذبه و دافعه علی علیه السلام)

با بررسی آیات و روایات درزمینه لعن دیدگاه قرآن کریم و معصومین (علیهم السلام) در این مورد روشن می گردد.

از بررسی آیات و روایات روشن می گردد که خدا و پیامبران او، کفار و ظالمین را لعن نموده و حتی در بعضی موارد، خدای متعال دستور به لعن آنان نیز داده است.

  1. لعنت خدا بر کفار و ظالمین و تکذیب کنندگان؛

قرآن کریم، در این رابطه، می فرماید: همانا خداوند، کافرین را لعن کرده و برای آن ها آتش جهنم را مهیا کرده است. (سوره احزاب، آیه ۶۴)

و در جای دیگر می فرماید: به خاطر نقش پیمان آن ها (بنی اسرائیل)، آنان را لعنت کردیم. (سوره مائده، آیه ۱۳)

حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: خداوند لعنت کرده است، کسانی را که امر به معروف می کنند، ولی خود، تارک آن هستند و نهی از منکر می کنند، ولی خود، عمل کننده به آن می باشند. (نهج البلاغه، خطبه ۱۲۹)

 

  1. لعن پیامبران بر کفار

کسانی از بنی اسرائیل که کافر گشتند، در زبان داود و عیسی بن مریم لعنت شدند. (سوره مائده، آیه ۷۸)

پیامبر اکرم (ص) نیز فرمود: من ۷ گروه را لعنت کرده ام که خدا و هر پیامبر مستجاب الدعوه ای، پیش از من نیز آن ها را لعنت کرده اند… . (بحار الانوار، جلد ۷۵، صفحه ۳۳۹ و بحار، جلد ۵، صفحه ۸۸)

 

  1. لعنت کردن ملائکه بر کفار و ظالمین

کیفر ایشان (ستمگران) این است که خدا و فرشتگان و همه مردم، آن ها را لعنت می نمایند. (سوره آل عمران، آیه ۸۷)

 

  1. دستور خدای متعال و پیامبر او، مبنی بر لعن کردن تکذیب کنندگان

هر کس با تو در مقام مجادله برآید درباره عیسی…، بگو: به مباهله برخیزیم تا لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم. (آل عمران، ۶۱)

البته در مواردی نیز از لعن کردن نهی شده است و آن، لعن بر مؤمنین می باشد. چنان که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمود: لعن کردن مؤمن نظیر کشتن اوست. (میزان الحکمه، جلد ۱۱، صفحه ۵۳۲۴)

خدا در قرآن کریم می فرماید: کسانی که خدا و رسولِ او را اذیت می کنند، خداوند آن ها را در دنیا و آخرت، لعنت می کند. (سوره احزاب، آیه ۵۷) و پیامبر اکرم (ص) نیز فرمودند: هر کس اهل بیت مرا اذیت کند، من را اذیت کرده است. (بحار، ج ۵، ص ۶۹؛ بحار، ج ۴۳، ص ۲۳٫)

 

بنابراین، هر کس اهل بیت را نیز اذیت کند، پیامبر را اذیت کرده و ملعون دنیا و آخرت، از سوی خداوند می باشد و ما مسلمانان نیز به تبعیت از خدای متعال، دشمنان خدا و پیامبر او را لعن می کنیم.

در علوم شرقی نیز برای اینکه افراد ظالم و ستمکار را از خود دور کنند ارتباط بین خود و آن شخص یا اشخاص را با قطع کردن رشته اتریکی بین خودشان، قطع می کنند. این قطع ارتباط در علوم شرقی که در کشور ما با عنوان رشته های انرژی درمانی و مشتقات آنها شناخته می شوند به کمک تکنیک های قطع ارتباط در انرژی درمانی یا به کمک لعن انجام می شود. در علوم شرقی اعتقاد بر این است که وقتی گروهی در کنار هم در حوضه جغرافیایی مشخص زندگی می کنند هاله های بدن هایشان توسط طنابی که از جنس انرژی هست به هم وصل می باشد. حال اگر شخص یا اشخاصی به هر دلیلی این رشته انرژی شان از جمع قطع شود دیگر نمی توانند در آن جمع بمانند و خود به خود حذف می شوند.

با این اوصاف می بینم که برائت جستن از منابع آلوده کننده خود بخشی از فرآبند سلامت فرد و جامعه محسوب می شود : لذا با رجوع به منابع اصیل اسلامی مثل قران و ادعیه و انجام دستورات آن می توان باعث پاره شدن رشته های اتریکی منابع آلوده کننده ( ظالم ها و ضایع کنندگان حق و… ) شد و لذا تاثیر لعن به ظالمان تنها در محدوده ترویج و توسعه فرهنگ ظلم ستیزی نیست و صرفا بیان اشخاص نیز موثر است و باعث دور شدن منابع منفی ( ظلم و خیانت و … ) از جامعه می شود.

موسسه آینده نگاری و ایده پروری آوا – مقالات